Het aanleren van het alfabet is niet voldoende om kinderen te leren lezen. Ze moeten ook weten welke klanken bij de letters horen. Daarom is het belangrijk dat kinderen in groep 3 direct leren dat dezelfde letter niet altijd hetzelfde klinkt. Helaas komt dat verschil in de meeste methodes niet aan bod, wat leidt tot verwarring.
Inhoud |
Wat je hoort, is niet altijd wat je leest
Sommige woorden zijn klankzuiver. Dat betekent dat de uitspraak van het woord volledig overeenkomt met de schrijfwijze, zoals bij kat, zes en maan. Maar veel woorden zijn niet klankzuiver. Denk aan woorden als ze en zeven, waarin de letter e niet klinkt als /eh/, zoals in zes, maar als /uh/ en /ee/. En soms wordt één klank op verschillende manieren geschreven. De letter a in jaren klinkt bijvoorbeeld hetzelfde als aa in jaar.
De valkuil van traditionele methodes
Al die verschillende letter-klankcombinaties maken leren lezen ingewikkeld. Veel methodes leren kinderen daarom alleen dat de letter e klinkt als /eh/. Dat maakt het leren lezen in het begin overzichtelijker. Maar als kinderen vervolgens woorden of namen tegenkomen waarvoor dit niet opgaat, raken ze in de war. Denk aan leerlingen als Janne en Elif, die een e in hun naam hebben die niet klinkt als /eh/.
Wat kinderen leren in traditionele leesmethodes sluit dus niet aan bij wat ze elke dag horen. Die vereenvoudigde aanpak maakt het leesproces dan ook niet makkelijker, maar juist moeilijker. Het zorgt ervoor dat kinderen hun eerste leeslessen later weer moeten ‘afleren’.
Hoe Atlantis Start verwarring voorkomt
De methode Atlantis Start voor groep 3 kiest voor een andere benadering. Vanaf dag één leren kinderen dat er een verschil bestaat tussen de naam van een letter en de verschillende klanken die bij die letter horen.
Omdat de meeste kinderen het alfabet al kennen, noemen we de letters bij hun alfabetnaam. De letter e noemen we dus /ee/ – zoals in het alfabet – en niet /eh/. Zo sluiten we aan bij wat kinderen al kennen. Bovendien – en dit is het grote verschil met andere methodes – benoemen we meteen dat de letter e óók anders kan klinken dan /ee/: als /eh/ of /uh/. Ook dat sluit aan bij de voorkennis van kinderen, zoals de uitspraak van hun eigen naam en van andere woorden die ze regelmatig gebruiken.
Als je het verschil tussen letters en klanken direct uitlegt, voorkom je veel verwarring en frustratie bij kinderen en leren ze met meer vertrouwen lezen. Ze lopen minder snel vast en ontwikkelen daardoor niet alleen hun technische leesvaardigheid, maar ook hun leesmotivatie en leesplezier.
Lees ook: Boom, roos… tijd voor iets nieuws? |
Even anders? Zo gewend.Deze aanpak voelt misschien anders dan je gewend bent. In veel methodes starten kinderen met vaste klanken, alsof letters en klanken altijd een-op-een overeenkomen. Atlantis Start maakt dat verschil meteen duidelijk. Dat vraagt even schakelen. Maar je merkt snel hoe logisch het werkt. Je sluit aan bij wat kinderen al kennen en voorkomt dat je later moet bijsturen of iets moet afleren. In de praktijk zijn leerkrachten hier verrassend snel vertrouwd mee. |
Klankbewustzijn als sleutel tot leesvaardigheid
Natuurlijk hoeven kinderen niet alles meteen te onthouden. Maar het helpt hen om te weten dat letters en klanken niet altijd een-op-een verbonden zijn: zo krijgen ze een completer en realistischer beeld van onze taal. Dat versterkt hun taalbewustzijn en maakt het makkelijker om fonetische regels te leren – regels die helpen om woorden correct te spellen, ook als ze niet klankzuiver zijn.
Lees ook: Leesuitval in groep 3: slechte lezers of… slecht leesonderwijs? |
Atlantis Start: een vliegende leesstart
Atlantis Start legt dus niet alleen een sterke basis voor het lezen, maar geeft kinderen ook de kennis die ze nodig hebben om daar snel en met zelfvertrouwen op voort te bouwen. Bovendien sluit de methode nauw aan bij de dagelijkse taalervaringen van kinderen. Wil je dat zelf ervaren? Vraag de gratis zichtzending aan en ontdek hoe Atlantis Start het verschil maakt in jouw groep 3.
Zichtzending aanvragen Meer over Atlantis Start
Juist duidelijk voor zwakkere leerlingen‘Dat past niet bij onze leerlingpopulatie’. Die reactie horen we soms, omdat deze aanpak anders is dan in veel methodes. Daar leren kinderen eerst dat bij elke letter één vaste klank hoort. Dat lijkt overzichtelijk, maar roept al snel vragen op. Waarom klinkt de i in Ivo anders dan in ik? En waarom spreek je PSV niet uit als /puh-s-vuh/?
Onze taal heeft meer klanken dan letters. Eén letter kan dus verschillend klinken. Door dat meteen duidelijk te maken, voorkom je verwarring – en hoef je later niets te herstellen. Dat geeft houvast in plaats van overload, juist voor zwakkere lezers. Juist leerlingen die snel onzeker worden, hebben baat bij duidelijke uitleg vanaf het begin.
Kinderen hoeven dit niet in één keer te begrijpen. Met gerichte herhaling en speelse oefeningen slijt het stap voor stap in.
|
